Van realtime mobiliteitsdata naar impact in de praktijk
28 okt 2026[Project]
Wat de UDAP Impact Rapportages laten zien over verbonden mobiliteit op grote schaal
De belofte van connected mobility, of verbonden mobiliteit, is dat mensen veiliger, efficiënter en beter geïnformeerd van A naar B komen. De echte waarde zit niet in de hoeveelheid mobiliteitsdata die wordt uitgewisseld. Het gaat erom wat die data op de weg mogelijk maakt.
Voor wegbeheerders en bedrijven uit het mobiliteitsecosysteem biedt UDAP een waardevol praktijkperspectief. De Impact Rapportages laten zien wat er gebeurt wanneer verbonden mobiliteit op grote schaal wordt toegepast: nood- en hulpdiensten kunnen zich efficiënter door het verkeer bewegen, weggebruikers kunnen eerder worden gewaarschuwd voor naderende ambulances en hun rijgedrag aanpassen op basis van realtime informatie over verkeerslichten.

Van verbonden infrastructuur naar dagelijks verkeer
UDAP, het Urban Data Access Platform, maakt al meerdere jaren deel uit van de Nederlandse infrastructuur voor verbonden mobiliteit. UDAP komt voort uit het Talking Traffic-programma en maakt veilige, realtime, bidirectionele gegevensuitwisseling mogelijk tussen wegbeheerders, serviceproviders en weggebruikers. Het TLEX-platform van Monotch vormt de technologische basis van UDAP.
Die gegevensuitwisseling maakt praktische toepassingen mogelijk. Voertuigen kunnen prioriteit aanvragen bij verbonden kruispunten. Weggebruikers kunnen informatie ontvangen over de actuele en verwachte verkeerslichtfase via Green Light Optimal Speed Advisory (GLOSA) en Time to Green (TTG). Ook kunnen zij in de auto worden gewaarschuwd wanneer een nood- of hulpdienst nadert.
De waarde zit niet in het uitwisselen van mobiliteitsdata op zichzelf. Het gaat erom wat wegbeheerders, serviceproviders en weggebruikers met die data kunnen doen in het dagelijkse verkeer.
Wat gebeurt er wanneer verbonden mobiliteit op grote schaal wordt toegepast?
Sinds 2026 brengen de UDAP Impact Rapportages periodiek de operationele resultaten samen. Zo ontstaat meer inzicht in de schaal, het gebruik en de impact van het platform.
De cijfers zijn indrukwekkend. Alleen al in Q2 verwerkte UDAP circa 12,8 miljard berichten en waren 1.337 objecten in productie. Het platform behaalde een uptime van 99,99% en er waren geen beveiligings- of privacy-incidenten.
In Q3 waren 102 wegbeheerders actief aangesloten op UDAP en waren 1.372 objecten in productie. Het platform verwerkte 13,2 miljard berichten, opnieuw met een uptime van 99,99%.
Maar schaal is niet hetzelfde als impact. De echte waarde wordt zichtbaar in wat die miljarden gegevensuitwisselingen mogelijk maken: nood- en hulpdiensten die sneller hun bestemming bereiken, weggebruikers die eerder worden gewaarschuwd voor naderende ambulances en hun snelheid kunnen aanpassen op basis van realtime verkeerslichtinformatie.
Wanneer minuten tellen
Prioriteit bij verkeerslichten is een van de duidelijkste voorbeelden.
In Q3 passeerden meer dan één miljoen voertuigen een kruispunt met een prioriteitsaanvraag. In 559.107 gevallen werd prioriteit toegekend, waarvan 254.421 keer aan nood- en hulpdiensten.
Achter die cijfers schuilt een veel tastbaarder resultaat: tijd.
Op basis van de methodiek uit de Impact Rapportage levert kruispuntprioriteit meer dan 2.800 uur cumulatieve tijdswinst op voor de nood- en hulpdiensten. Kortere en beter voorspelbare aanrijtijden zijn vooral belangrijk in tijdkritische situaties. Onderzoek waarnaar in de rapportage wordt verwezen, laat zien dat elke minuut kortere aanrijtijd de overlevingskans na een hartstilstand buiten het ziekenhuis met circa 6% kan verhogen.
Dit laat zien hoe realtime mobiliteitsdata verder gaat dan alleen connectiviteit en daadwerkelijk impact kan hebben op het dagelijkse verkeer en, in sommige situaties, zelfs op mensenlevens.
Eerdere waarschuwingen, veiligere ritten
Waarschuwingen voor naderende nood- en hulpdiensten zijn een ander voorbeeld van hoe een digitaal bericht kan worden vertaald naar waarde in de praktijk.
Weggebruikers kunnen in de auto worden gewaarschuwd voordat een nood- of hulpdienst nadert. Daardoor hebben zij meer tijd om te anticiperen en te reageren, wat bijdraagt aan een veiligere en soepelere doorgang voor nood- en hulpdiensten. In Q3 maakten naar schatting 189.041 ambulanceritten gebruik van deze toepassing.
De potentiële maatschappelijke impact gaat verder dan individuele ritten. Op basis van het scenario uit de Impact Rapportage wordt de potentiële maatschappelijke besparing door het verminderen van ambulancegerelateerde ongevallen geschat op circa € 2,07 miljoen per jaar.
Weggebruikers helpen efficiënter door te rijden
Impact is ook zichtbaar in de informatie die weggebruikers ontvangen voordat zij een kruispunt bereiken.
Met GLOSA en TTG kan realtime informatie over de actuele en verwachte verkeerslichtfase weggebruikers helpen hun snelheid tijdig aan te passen. Dit kan onnodig stoppen en remmen helpen voorkomen, soepeler optrekken mogelijk maken en bijdragen aan een efficiëntere verkeersdoorstroming.
In maart 2026 stuurden al 1.194 intelligente verkeerslichten actuele verkeerslichtinformatie uit, met een geschat bereik van circa 2,7 miljoen weggebruikers. In Q3 waren dat ongeveer 1.250 slimme verkeerslichten.
De impact van verbonden mobiliteit zichtbaar maken
Dat is uiteindelijk waarom de UDAP-impactrapportages ertoe doen.
Met de uitwisseling van miljarden berichten per kwartaal is dit duidelijk een grootschalige implementatie. De uptime laat zien hoe betrouwbaar het platform is. Het aantal aangesloten wegbeheerders en objecten laat zien hoe breed UDAP in de praktijk wordt toegepast.
Maar de impact zit in wat er dankzij die infrastructuur gebeurt: tijdswinst voor nood- en hulpdiensten, eerdere waarschuwingen voor weggebruikers, beter geïnformeerde ritten en verkeer dat kan reageren op realtime informatie.
Voor wegbeheerders en bedrijven uit het mobiliteitsecosysteem die werken aan de volgende generatie mobiliteitsinfrastructuur laat UDAP zien wat mogelijk wordt wanneer verbonden mobiliteit onderdeel is van de dagelijkse verkeerspraktijk.
Naarmate het ecosysteem zich verder ontwikkelt, blijven de kwartaalrapportages over UDAP die impact zichtbaar maken.